Wanneer heeft u een vaarbewijs nodig?
TheorieBinnen is niet het CBR en is niet verbonden met het CBR.

Een vaarbewijs is nodig vanaf 15 meter of als uw boot harder kan dan 20 km/u. Zo zit het met sloepen, speedboten, jetski's en zeilboten.
Laatst bijgewerkt: 15 oktober 2026
Samenvatting
- Een klein vaarbewijs is nodig voor een boot van 15 tot 25 meter, of een boot korter dan 15 meter die sneller kan dan 20 km/u.
- Het gaat om de snelheid die de boot kan halen, niet om hoe hard u vaart.
- Jetski's en waterscooters zijn snelle motorboten: u heeft een vaarbewijs nodig en moet minstens 18 jaar zijn om te sturen.
- Op het IJsselmeer, het Markermeer, de Waddenzee en de Zeeuwse stromen is Klein Vaarbewijs 2 nodig.
- Ook zonder vaarbewijs gelden de vaarregels en een minimumleeftijd voor wie stuurt.
U heeft een klein vaarbewijs nodig als uw boot 15 meter of langer is, of als hij harder kan dan 20 kilometer per uur. Het gaat om wat de boot kan, niet om hoe hard u er echt mee vaart. Een rustige sloep van een paar meter mag u dus zonder vaarbewijs besturen, een kleine speedboot niet. Hieronder leest u hoe u het voor uw eigen boot of huurboot nagaat.
De twee grenzen van 15 meter en 20 km/u
De regels staan in het Binnenvaartbesluit. Voor de pleziervaart komen ze neer op twee vragen: hoe lang is de boot, en hoe hard kan hij met de motor?
| Uw boot | Vaarbewijs nodig? |
|---|---|
| Roeiboot, kano of een andere boot die u alleen met spierkracht voortbeweegt | Nee |
| Korter dan 15 meter en kan niet harder dan 20 km/u | Nee |
| Korter dan 15 meter en kan harder dan 20 km/u | Ja, een klein vaarbewijs |
| Pleziervaartuig van 15 tot 25 meter | Ja, een klein vaarbewijs |
| Pleziervaartuig van 25 tot 40 meter | Ja, een groot pleziervaartbewijs |
Van de kleine vaarbewijzen zijn er twee: Klein Vaarbewijs 1 en Klein Vaarbewijs 2. Ze gelden voor dezelfde boten. Het verschil zit in het water waarop u vaart; daarover verderop meer.
Het gaat om wat de boot kan, niet om wat u vaart
Bij de snelheid kijkt de wet naar wat de boot met zijn eigen motor kan halen, gemeten ten opzichte van het water. Vaart u met een snelle boot door een gracht waar u langzaam moet varen, dan heeft u toch een vaarbewijs nodig. De boot kán immers harder dan 20 km/u.
Twijfelt u over een boot die u wilt kopen of huren? Vraag naar de lengte en de topsnelheid. Bij een huurboot kan de verhuurder u vertellen of u er een vaarbewijs voor nodig heeft.
Een boot die harder kan dan 20 km/u heet in het Binnenvaartpolitiereglement een snelle motorboot. Zo'n boot moet ook op naam van de eigenaar geregistreerd zijn. U ziet dat aan het registratieteken op beide zijden van de boot, en het registratiebewijs moet tijdens het varen aan boord zijn.
Speedboot, jetski en waterscooter
Een waterscooter, zoals een jetski, is volgens het Binnenvaartpolitiereglement een snelle motorboot. Het CBR noemt jetski's en waterscooters daarom uitdrukkelijk bij de boten waarvoor u een klein vaarbewijs nodig heeft. Voor een speedboot die harder kan dan 20 km/u geldt hetzelfde.
Voor wie stuurt geldt bovendien een minimumleeftijd: een snelle motorboot mag u pas besturen vanaf 18 jaar. Dat is ook de leeftijd waarop u een vaarbewijs kunt krijgen.
Let op: snel varen mag niet overal. Op sommige rivieren, kanalen en meren is snel varen niet toegestaan. Kijk voordat u vertrekt waar u wel hard mag, en houd u aan de borden langs het water.
Zeilboot en sloep
Voor een zeilboot gelden dezelfde grenzen. Is de zeilboot 15 meter of langer, dan heeft u een vaarbewijs nodig. Is hij korter, dan alleen als de motor de boot harder dan 20 km/u kan laten varen.
Een sloep huren zonder vaarbewijs kan dus prima, zolang de sloep korter is dan 15 meter en niet harder kan dan 20 km/u. Vraag het bij twijfel na bij de verhuurder.
Wie mag sturen als er geen vaarbewijs nodig is?
Ook als u geen vaarbewijs nodig heeft, mag niet iedereen aan het roer. Het Binnenvaartpolitiereglement noemt deze minimumleeftijden:
- 12 jaar: een klein open motorbootje korter dan 7 meter dat niet harder kan dan 13 km/u.
- 16 jaar: andere kleine motorboten die geen snelle motorboot zijn, en zeilboten van 7 meter of langer.
- 18 jaar: een snelle motorboot, dus een boot die harder kan dan 20 km/u.
En de vaarregels gelden voor iedereen op het water, met of zonder vaarbewijs. Denk aan rechts houden, grote schepen ruimte geven en de betekenis van de borden en de betonning. Wie de regels van het vaarbewijs-examen kent, vaart dus ook in een huursloep een stuk rustiger.
Drie voorbeelden
Zo werken de regels uit voor drie boten die u in Nederland vaak tegenkomt.
Een open huursloep van 6 meter die maximaal 12 km/u vaart. Korter dan 15 meter en niet sneller dan 20 km/u, dus geen vaarbewijs nodig. Omdat het een open motorbootje is van minder dan 7 meter dat niet harder kan dan 13 km/u, mag iemand van 12 jaar of ouder sturen.
Een speedboot van 5 meter die 40 km/u haalt. Te snel om zonder vaarbewijs te varen: u heeft een klein vaarbewijs nodig en moet minstens 18 jaar zijn. De boot moet ook geregistreerd zijn. Op rivieren, kanalen en meren is Vaarbewijs 1 genoeg; op het IJsselmeer of de Waddenzee heeft u Vaarbewijs 2 nodig.
Een motorkruiser van 16 meter die maximaal 15 km/u vaart. Langzaam, maar langer dan 15 meter. U heeft dus toch een klein vaarbewijs nodig.
Vaarbewijs 1 of 2, afhankelijk van het water
Met Klein Vaarbewijs 1 vaart u op rivieren, kanalen en meren, en op de Gouwzee. Gaat u naar groter water, dan heeft u Klein Vaarbewijs 2 nodig. Dat geldt op:
- de Eems en de Dollard;
- de Waddenzee;
- het IJsselmeer, het Markermeer en het IJmeer;
- de Oosterschelde en de Westerschelde.
Het verschil tussen de twee leest u in Vaarbewijs 1 of 2: wat is het verschil?. Wilt u later verder met een boot van 25 tot 40 meter, dan heeft u een groot pleziervaartbewijs nodig, zoals het Groot Pleziervaartbewijs 2. Daarvoor gelden extra eisen, waaronder een praktijkexamen.
Een vaarbewijs nodig? Zo haalt u het
Voor het klein vaarbewijs doet u een theorie-examen bij het CBR. Een praktijkexamen hoort er niet bij. U kunt de pas aanvragen als u 18 jaar of ouder bent, een geldige Gezondheidsverklaring heeft en geslaagd bent voor het examen KVB1. Voor Vaarbewijs 2 slaagt u ook voor het examen KVB2.
Alle stappen, de examens en de kosten staan in Klein vaarbewijs halen. Wilt u eerst weten hoe het examen voelt, doe dan het gratis oefenexamen vaarbewijs 1 van TheorieBinnen. U ziet meteen welke onderwerpen u al kent. Welke hoofdstukken bij het examen horen, staat op de pagina vaarbewijs 1 oefenen.
Belangrijke begrippen
- Klein vaarbewijs
- Het vaarbewijs voor pleziervaartuigen van 15 tot 25 meter en voor snelle boten korter dan 15 meter.
- Snelle motorboot
- Een kleine boot die met de motor sneller dan 20 km/u kan varen ten opzichte van het water.
- Pleziervaartuig
- Een boot die u gebruikt voor sport of ontspanning en niet voor uw werk.
- Registratiebewijs
- Het bewijs dat een snelle motorboot op naam van de eigenaar is geregistreerd; het moet aan boord zijn.
- Groot Pleziervaartbewijs
- Het vaarbewijs voor pleziervaartuigen van 25 tot 40 meter.
- Binnenvaartpolitiereglement
- De verkeersregels op het water, ook wel BPR genoemd.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke lengte heeft u een vaarbewijs nodig?
Vanaf 15 meter. Een pleziervaartuig van 15 tot 25 meter mag u alleen besturen met een klein vaarbewijs, ook als het langzaam vaart.
Heeft u een vaarbewijs nodig voor een jetski?
Ja. Een jetski of waterscooter kan harder dan 20 km/u en valt daarom onder het klein vaarbewijs. Om een snelle motorboot te besturen moet u bovendien minstens 18 jaar zijn.
Mag u een sloep huren zonder vaarbewijs?
Ja, als de sloep korter is dan 15 meter en niet harder kan dan 20 km/u. Kan de sloep wel harder, dan heeft u een klein vaarbewijs nodig.
Heeft u een vaarbewijs nodig voor een zeilboot?
Alleen als de zeilboot 15 meter of langer is, of als de motor hem harder dan 20 km/u kan laten varen. Anders heeft u voor de zeilboot geen vaarbewijs nodig.
Vanaf welke leeftijd mag u een vaarbewijs halen?
U kunt de pas aanvragen vanaf 18 jaar. Daarvoor heeft u ook een geldige Gezondheidsverklaring en een geslaagd examen nodig.
Gratis account
Bewaar je voortgang met een gratis account
Met een gratis account bewaar je wat je al geoefend hebt en ga je verder waar je gebleven was.
- Je voortgang wordt bewaard
- Een gratis oefenexamen om mee te beginnen
- Verder op je telefoon en je computer
- Eén account voor de website en de app
Geen betaalgegevens nodig. Pas als je een pakket kiest betaal je, eenmalig en zonder abonnement.
Gratis oefenexamen vaarbewijs 1Bekijk de pakketten voor Vaarbewijs 1Lees ook
Vaarbewijs 1 of 2: wat is het verschil en welke heeft u nodig?Vaarbewijs 1 en 2 gelden voor dezelfde boten, maar niet op hetzelfde water. Waar u mag varen, welke examens u doet en wat beide kosten in 2026.Lees verder
Klein vaarbewijs halen: van theorie-examen tot pas in de busZo haalt u uw klein vaarbewijs: het theorie-examen bij het CBR, de Gezondheidsverklaring en de aanvraag van de pas. Met alle tarieven van 2026.Lees verder- Je eerste keer varen met Vaarbewijs 1Je Klein Vaarbewijs 1 is binnen en de boot ligt klaar. Met deze tips wordt je eerste vaartocht ontspannen en veilig.Lees verder
Over de auteur
Mehmet Karabulut
Oprichter bij Neovant B.V.